UNUTAMAYAN KADIN

Rebecca Sharrock, Dünyada Yüksek Düzeyde Üstün Otobiyografik Belleğe (HSAM) sahip 80 kişiden biri. Nadir görülen bu durum ona, ilk doğum gününde aldığı hediyeler de dahil olmak üzere hayatındaki ayrıntıları hatırlayabilen son derece güçlü bir hafıza sağlıyor. 1993 yılında doğan Sharrock, nadir görülen Yüksek Derecede Özyineleme Belleği (HSAM) adı verilen bir durumla doğdu. Bu durum, Sharrock’un 12 günlükken başlayarak yaşamının neredeyse her gününü hatırlamasını mümkün kılıyor.

Tarihleyebildiği en eski anısının doğumundan on iki gün sonra olduğunu söyleyen Rebecca “Ailem beni arabanın sürücü koltuğuna taşıdı (babamın fikriydi) ve fotoğraf çekmek için beni oraya oturttu” dedi. Sharrock’un bu olağanüstü bellek yeteneği, araştırmacılar ve psikologlar arasında büyük ilgi uyandırıyor. Sharrock, farkındalık yaratmak ve bu tür durumlarla yaşayan bireylere destek sağlamak için medya ve belgeseller aracılığıyla deneyimlerini paylaşıyor.

Rebecca bunun her zaman avantajlı olmadığını ve dezavantajlarnın da olduğunu belirtiyor:  “Uyuyabilmek için etrafımda gürültü ve ışık gibi dikkat dağıtıcı şeylerin olması gerekiyor, eğer her şey sessizse, anılar zihnimde canlanıyor ve bu da beni uyanık tutuyor.”  Aynı zamanda OKB, anksiyete ve otizm hastası olan Sharrock  kötü anılarla başa çıkmakta zorlanıyor.

RENKLERİ FARKLI ALGILAYAN SANATÇI

Sanat dünyasında renklerin sınırlarını zorlayan bir isim Concetta Antico. Dünya genelinde tanınan bir sanatçı olan Antico, insanların göremediği renkleri algılayabilme yeteneğiyle dikkat çekiyor. Çocukken her zaman “alışılmışın dışında” olan Concetta Antico dünyayı ne kadar farklı gördüğünü keşfetmesi onlarca yıl aldı.

Antico, nadir bir genetik mutasyon olan tetrakromasiye sahip. Normal insanların gözlerinde üç tür koni hücresi bulunurken Concetta dört tür koni hücresine sahip. Bu da Antico’nun renklerin geniş bir yelpazesini algılamasını sağlıyor. Üç koni hücresine sahip olanlarımız yaklaşık bir milyon farklı rengi ayırt etme yeteneğine sahipken, Concetta tahminen 100 milyon rengi görebiliyor.

Sanat eserleri, canlı ve karmaşık kompozisyonlarıyla izleyicileri etkileyen Antico, renklerin farklı boyutlarını ve tonlarını ustalıkla kullanıyor. Kendisi aynı zamanda tetrakromasi üzerine yapılan bilimsel araştırmalara da katkıda bulunuyor. Antico’nun yeteneği, insanların algısını ve renk deneyimlerini sorgulamaya yönlendiriyor. Sanatıyla hem görsel bir şölen sunan hem de bilimsel anlamda ilgi çeken sanatçı, renklerin gizemli dünyasına farklı bir bakış açısı sunuyor.

YÜZLERİ UNUTMAYAN KADIN

Yenny Seo, gördüğü yüzleri unutmama yeteneğiyle dikkat çekiyor. Çocukluğunda sık sık annesini şaşırtan ve marketteki yabancıları tanıyan Seo, yeteneğinin özel olduğunu hiç düşünmemişti. Ancak yaşı ilerledikçe ve sosyal medyayı kullanmaya başladıkça yeteneklerinin farkına vardı.  Üniversite yıllarında yeni insanlarla tanışırken, onları daha önce gördüğü fotoğraflardan hatırladığını fark eden Seo, bu yeteneğini uzun bir süre gizledi. “Tanıştığım insanları önceden tanıdığımı belirtmenin ürkütücü olacağını biliyordum, bu yüzden bunu gizli tutar ve sadece, tanıştığıma memnun oldum derdim” diyen Yenny, bir gün çalıştığı giyim mağazasına giren hırsızı teşhis ederek güvenlik görevlilerine yardımcı olmuş ve yeteneği herkes tarafından fark edilmişti.

Bu yeteneğin  altında yatan neden hala tam olarak bilinmese de, doktorlar genetik faktörlerin ve beyin aktivitesinin etkili olduğunu  düşünüyor. Geçtiğimiz on yılda, dünya genelindeki güvenlik ve kolluk kuvvetleri, üstün yüz tanıma yeteneklerine sahip kişileri işe almaya başladı.
Londra büyükşehir polisinin suç mahallindeki görüntülerini inceleyen özel bir ekibi var. Patoloji laboratuvarında teknisyen olarak çalış Yenny Seo bu ekiplerden birinde değil ve işinden memnun.

“SÜPER KOKU ALICI”

Melbourne’de ağız cerrahı olan Dr. Krati Garg, nadir bir yeteneğe sahip. Muazzam bir koku alma yeteneği olan Garg, ameliyat odasında hastalara anestezi için verilen sevofluran kokusunu algılayarak bir anestezi tüpündeki küçük bir sızıntıyı tespit ettiğinde, çevresindekilerin dikkatini çekti. Hindistan’da büyüyen Garg’ın ailesi için bu alışılmadık bir durum değildi. Büyükannesi de tıpkı Garg gibi süper hassas bir burna sahipti.

Kokulara aşırı duyarlılık olarak tanımlana Hiperosmi için doktorlar günlük işlevlerini bozmadığı sürece tedavi edilmesine gerek olmayacağını söylüyor. Garg ise sadece yeteneğinin farkında olmanın kendisi için yeterli olduğunu söylüyor. Ancak bu özellik her zaman avantaj değildi. Çocukluğundan başlayan rahatsız edici kokular hayatının her noktasında bir dönem onu olumsuz etkiliyor. Çocukken ailesinin ona fizik konusunda yardım etmesi için tuttuğu özel öğretmenin vücut kokusundan rahatsız olan Grag, durumu annesine anlatıp dersi bıraktığını belirtiyor.

Ayrıca süper koklayıcı olmanın zaman zaman “Kalabalıklarda çok güçlü parfüm süren bir grup insandan uzak durmak” gibi kaçamak önlemler almak zorunda kalması anlamına geliyor. Bu aynı zamanda yoğun anılar arasında gezinmek anlamına da geliyor. Diğer duyuların aksine, beynin kokuyu işleyen bölgesi doğrudan beynin hafızayla ilişkili bölümü olan hipokampustan bilgi alıyor. Garg için belli bir “rutubet” kokusu onu çocukken evini su basmasının yarattığı stresli deneyime geri götürüyor; tersine, “oldukça sevdiği” benzin kokusu onu Hindistan’daki çocukluğuna dair nostaljiye boğuyor.